Pierwszy reaktor jądrowy powstał w grudniu 1942 roku na stadionie przy uniwersytecie w Chicago w Stagg Field. Stworzony został przez zespół naukowców pod kierownictwem Enrico Fermi. Chicago Pile 1 (CP-1) składający się z około 40.000 bloków grafitowych, specjalnie wyprodukowanych, by wykluczyć możliwość zanieczyszczeń, w których wydrążono około 22.000 otworów, by w nich umieścić kilka ton uranu, osiągnął krytyczność w dniu 2 grudnia 1942 roku. Reaktor ten był poprzednikiem pierwszych reaktorów zbudowanych w Hanford i Waszyngtonie, które produkowały prąd.

Pierwsze reaktory jądrowe do komercyjnego, cywilnego zastosowania były rozwinięte w latach 1950. W 1951 roku został ukończony reaktor EBR-1, zlokalizowany w National Reactor Testing Station w Idaho. Podczas pierwszego demonstracyjnego pokazu zorganizowanego przez Argonne National Laboratory, prąd pochodzący z przemian jądrowych zasilił 4 żarówki o małej mocy. Reaktor EBR-1 był prototypem reaktorów chłodzonych ciekłym metalem. Reaktor BORAX III, prototyp reaktora BWR zapewnił prąd do oświetlenia miasta Arco w 1955 roku.

W latach 1950 i 1960, powstało wiele innych mniejszych reaktorów o różnej konstrukcji (PWR, BWR, reaktory chłodzone ciekłym metalem czy gazem). Jednak w USA rozwijano jedynie projekty reaktorów PWR i BWR. Poniższy wykaz pokazuje historię pierwszych reaktorów w USA.

Rok	Jednostka	MWe	Lokalizacja	Użytkownik	Typ reaktora	Zamknięcie
1957	Shippingport	60	Shippingport, PA	Duquesne Light	PWR / LWBR	1982
1960	Dresden 1	200	Morris, IL	Commonwealth Edison	BWR	1978
1961	Yankee Rowe	160	Rowe, MA	Yankee Atomic	PWR	1991
1962	Big Rock Point	60	Charlevoix, MI	Consumers Power	BWR	1997
1963	Indian Point 1	250	Buchanan, NY	Consolidated Edison	PWR	1974
1963	Humboldt Bay 3	60	Eureka, CA	PG&E	BWR	1976
1963	Hallam	75	Hallam, NB		LMGMR	1964
1964	BONUS	70	Rincon, PR		BWR	1968
1966	Fermi 1	60	Monroe, MI	Detroit Edison	LMFBR	1978
1966	Hanford-N	860	Richland, WA	AEC/WPPSS	LGR	1988
1966	Pathfinder	60	Sioux Falls, SD	Northern States Power	BWR	1967
1967	Peach Bottom 1	40	Peach Bottom, PA	Philadelphia Electric	HTGR	1974
1969	LaCrosse	50	Genoa, WI	Dairyland Power	BWR	1987

Mniej więcej w tym samym czasie w Obnińsku w Rosji powstał 10 MW reaktor moderowany grafitem. Reaktor ten rozpoczął komercyjne działanie w dniu 26 czerwca 1954 roku i był prekursorem reaktorów RBMK. Reaktor ten był eksploatowany do 29 kwietnia 2002 roku, zapewniając ciepło do ogrzewania 2000 gospodarstw. Elektrownia w Obnińsku jest uznawana za pierwszą doświadczalną elektrownię jądrową (w skali półtechnicznej) na świecie.

Dwa lata później, tzn. w 1956 roku w Calder Hall w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszą przemysłową elektrownię jądrową z reaktorem chłodzonym gazem (GCR).