Komisja Europejska ogłosiła strategię dla rozwoju SMR

Data dodania: czwartek, 12 marca 2026, autor: nuclear.pl

Podczas odbywającego się w Paryżu szczytu Nuclear Energy Summit 2026 Komisja Europejska zaprezentowała nową europejską strategię rozwoju małych reaktorów modułowych SMR.

Dokument został przedstawiony niemal równolegle w dwóch miejscach – w Paryżu przez przewodniczącą KE Ursulę von der Leyen oraz w Parlamencie Europejskim przez komisarza ds. energii i mieszkalnictwa Dana Jørgensena. Strategia ma stworzyć spójne ramy dla rozwoju technologii SMR w Europie poprzez uproszczenie regulacji, mobilizację finansowania oraz budowę wspólnego europejskiego łańcucha wartości dla energetyki jądrowej nowej generacji.

Ogłoszona strategia zakłada przede wszystkim harmonizację przepisów regulacyjnych w państwach członkowskich. W ocenie Komisji obecny system, w którym każdy kraj prowadzi proces licencjonowania niezależnie, stanowi jedną z głównych barier dla wdrażania nowych technologii jądrowych. Ujednolicenie podejścia regulacyjnego oraz wzmocnienie współpracy między krajowymi organami dozoru jądrowego ma pozwolić na szybsze wdrażanie projektów SMR oraz ograniczenie powielania analiz bezpieczeństwa i dokumentacji technicznej. Jak podkreśliła Ursula von der Leyen podczas wystąpienia otwierającego Nuclear Energy Summit 2026, logika Komisji jest prosta: jeśli dana technologia jest bezpieczna do wdrożenia, powinna być również prosta do wdrożenia w całej Unii Europejskiej.

Drugim filarem strategii jest mobilizacja kapitału dla nowych projektów jądrowych. Komisja zapowiedziała uruchomienie mechanizmu gwarancji finansowych o wartości 200 mln euro, które mają wspierać projekty związane z rozwojem i wdrażaniem nowych technologii jądrowych, w tym SMR. Środki mają pochodzić z systemu handlu emisjami ETS (EU Emissions Trading System), co oznacza bezpośrednie powiązanie finansowania z polityką redukcji emisji dwutlenku węgla. Z punktu widzenia inwestorów mechanizm ten ma ograniczyć ryzyko finansowe związane z wdrażaniem nowych technologii oraz stworzyć zachęty do wejścia kapitału prywatnego w sektor energetyki jądrowej.

Strategia wskazuje również na konieczność osiągnięcia efektu skali w produkcji i wdrażaniu małych reaktorów modułowych. Oznacza to potrzebę stworzenia stabilnego i szerokiego rynku zamówień w wielu krajach jednocześnie. W tym celu Komisja planuje rozwijać współpracę między państwami członkowskimi, wspierać budowę europejskich łańcuchów dostaw oraz rozwijać kompetencje przemysłowe i kadrowe w sektorze jądrowym.
Istotną rolę w realizacji tej polityki ma odgrywać powołany w 2024 roku European Industrial Alliance on Small Modular Reactors. Sojusz skupia przedsiębiorstwa przemysłowe, instytucje badawcze oraz podmioty z sektora energetycznego, których celem jest przyspieszenie komercjalizacji technologii SMR w Europie. W ocenie Komisji rozwój tej technologii może również wzmocnić konkurencyjność europejskiego przemysłu poprzez stworzenie nowych segmentów rynku dla producentów komponentów, firm inżynieryjnych oraz sektora badań i rozwoju.

Nowa strategia dla SMR została przedstawiona jako część szerszego programu transformacji energetycznej UE – tzw. „Pakietu Energetycznego dla Obywateli”. Dokument ma wspierać działania na rzecz obniżenia kosztów energii dla gospodarstw domowych, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego oraz ograniczenia ubóstwa energetycznego w państwach członkowskich. W tym kontekście Komisja podkreśla, że stabilne źródła wytwórcze, takie jak energetyka jądrowa, mogą stanowić istotne uzupełnienie rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii oraz systemów magazynowania energii.

Jak podkreślił w Parlamencie Europejskim komisarz Dan Jørgensen, małe reaktory modułowe mogą odegrać ważną rolę w europejskim systemie energetycznym jako stabilne, bezemisyjne źródło energii niezależne od importu paliw kopalnych. Według szacunków Komisji do 2050 roku łączna moc zainstalowana SMR w Unii Europejskiej może osiągnąć około 53 GWe. Osiągnięcie tego poziomu wymaga jednak równoczesnego rozwoju europejskich łańcuchów dostaw, intensyfikacji badań i innowacji technologicznych oraz pogłębionej współpracy regulacyjnej pomiędzy państwami członkowskimi.